Kanatlı sektöründe antibiyotik kullanımının azaltılması ve sürdürülebilir üretim modellerine geçiş, doğal yem katkı maddelerine olan ilgiyi her geçen gün artırıyor. Özellikle bağırsak sağlığını destekleyen, bağışıklığı güçlendiren ve performansı koruyan doğal çözümler, modern broyler yetiştiriciliğinde kritik bir rol oynuyor. Bu noktada Quillaja saponaria kökenli saponinler, hem koksidiyoz hem de nekrotik enterit kontrolünde dikkat çeken yenilikçi bir yaklaşım sunuyor.

Quillaja Saponaria Nedir?

Quillaja saponaria Molina, Şili’ye özgü endemik bir ağaç türüdür. Bu ağacın en önemli aktif bileşenleri triterpenik saponinlerdir. Saponinler amfifilik yapıları sayesinde hem hidrofilik hem de lipofilik özellik taşır ve bu özellikleri sayesinde biyolojik membranlarla etkileşime girerek çok yönlü biyolojik aktiviteler gösterir.

Araştırmalar Quillaja saponinlerinin:

• Antibakteriyel,
• Antiparazitik,
• Antifungal,
• İmmün düzenleyici

özelliklere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bağışıklık sistemi üzerinde T hücre aktivasyonu, makrofaj aktivitesi ve sitokin yanıtlarının düzenlenmesi gibi önemli etkileri bulunmaktadır.

 

Bağışıklık Sistemine Etkileri

Quillaja saponinleri, bağışıklık sistemi hücrelerinin yüzey reseptörleriyle etkileşime girerek hem doğuştan gelen hem de kazanılmış bağışıklık yanıtlarını destekler. Özellikle:

• Antijen alımını artırır,
• Patojenlerin daha iyi tanınmasını sağlar,
• T hücre aktivasyonunu destekler,
• Sitokin üretimini düzenler.

Bu etkiler sayesinde broylerlerde enfeksiyonlara karşı direnç artarken bağırsak bütünlüğü korunur.

Antibakteriyel ve Antiparazitik Etki

Laboratuvar çalışmaları Quillaja saponinlerinin bakteriyel hücre duvarını bozarak lizis etkisi oluşturduğunu göstermektedir. Özellikle E. coli popülasyonunda %66’ya kadar azalma sağladığı bildirilmiştir.

Bu özellik, bağırsak mikrobiyotasının dengelenmesi ve patojen yükünün azaltılması açısından büyük önem taşır.

PastorCox ile Koksidiyoz Kontrolü

Aşı Programları ile Birlikte Kullanım

Yapılan çalışmalarda PastorCox'un canlı koksidiyoz aşılarıyla birlikte kullanılması değerlendirilmiştir. Cobb-500 broylerlerle gerçekleştirilen bir denemede PastorCox + aşı kombinasyonu:

• Yem dönüşüm oranını (FCR) %4 iyileştirmiş,
• Canlı ağırlık artışını (BWG) %3 artırmış,
• Geleneksel antikoksidiyallerle benzer performans göstermiştir.

Daha da önemlisi, Feed Sap kullanımının oosist replikasyonunu baskılamadığı ve aşının bağışıklık oluşturma mekanizmasını engellemediği görülmüştür. Bu durum, doğal katkının aşılama programlarıyla uyumlu çalışabileceğini göstermektedir.

Tek Başına Kullanım Stratejisi

PastorCox’un bağımsız kullanımını değerlendiren çalışmalarda Ross 308 broylerler üzerinde ciddi koksidiyoz ve DSS meydan okumaları uygulanmıştır.

Sonuçlar oldukça dikkat çekicidir:

• PastorCox 30 uygulaması canlı ağırlık artışını %3,8 artırmıştır.
• PastorCox 60 uygulaması ise canlı ağırlık artışını %6,7’ye kadar yükseltmiştir.
• Yem dönüşüm oranında %3,7’ye kadar iyileşme sağlanmıştır.

Ayrıca:

• Ölüm oranlarında belirgin düşüş,
• Bağırsak lezyon skorlarında azalma,
• Oksidatif stres göstergelerinde iyileşme,
• CD4 ve CD8 bağışıklık hücrelerinde artış

tespit edilmiştir.

Bu sonuçlar, PastorCox’un yalnızca performansı artırmakla kalmayıp aynı zamanda bağışıklık ve bağırsak sağlığını da desteklediğini göstermektedir.

Kimyasal Koksidiostatlara Alternatif Olabilir mi?

PastorCox, Nicarbazin gibi kimyasal koksidiostatlarla karşılaştırıldığında oldukça rekabetçi sonuçlar vermiştir.

Denemelerde:

• Yem dönüşüm oranı %6,6 iyileşmiş,
• Canlı ağırlık artışı %6,9 yükselmiş,
• Ölüm oranı %76’ya kadar azalmıştır.

Ayrıca bağırsak bakteriyel yükünde ve oosist sayılarında anlamlı düşüşler kaydedilmiştir.

Bu bulgular, özellikle:

• Koksidiostat direncinin görüldüğü işletmelerde,
• Çekilme dönemi uygulamalarında,
• Düşük ve orta şiddette enfeksiyon baskısı bulunan dönemlerde

PastorCox’un etkili bir doğal alternatif olabileceğini göstermektedir.

---

Nekrotik Enterit Kontrolünde PastorCox

Nekrotik enterit, özellikle Clostridium perfringens kaynaklı ekonomik kayıpların başlıca nedenlerinden biridir. PastorCox’un değerlendirildiği çalışmalarda ürün, Maxiban (Narasin + Nicarbazin kombinasyonu) ile karşılaştırılmıştır.

Sonuçlara göre:

• Enfeksiyon sonrası dönemde yem dönüşüm oranı %19,9 iyileşmiştir.
• Canlı ağırlık artışı %38 yükselmiştir.
• Nekrotik enterit lezyon skorları anlamlı şekilde azalmıştır.

Bu sonuçlar, doğal Quillaja saponinlerinin yalnızca koksidiyoz değil, nekrotik enterit gibi kompleks bağırsak hastalıklarında da etkili olabileceğini göstermektedir.

---

Sonuç

Kanatlı sektöründe sürdürülebilirlik ve antibiyotiksiz üretim hedefleri doğrultusunda doğal yem katkı çözümleri giderek önem kazanmaktadır. Quillaja saponaria saponinleri içeren PastorCox  ürünleri:

• Bağışıklık sistemini destekleyen,
• Bağırsak sağlığını iyileştiren,
• Performansı artıran,
• Koksidiyoz ve nekrotik enterit baskısını azaltan

çok yönlü bir çözüm olarak öne çıkmaktadır.

Modern broyler üretiminde doğal, etkili ve sürdürülebilir sağlık yönetimi stratejileri arayan işletmeler için Quillaja bazlı çözümler güçlü bir alternatif sunmaktadır.