Besi performansı rumende başlar!
Yoğun beside tahıl, canlı ağırlık artışı için önemli bir enerji kaynağıdır. Bu enerjiden ne kadar yararlanılacağını belirleyen etkenlerden biri de rumenin öğün sonrası asit yüküyle nasıl başa çıktığıdır.
Öğün sonrasında rumende ne olur?
Nişasta hızla fermente olduğunda rumende asit birikir ve pH düşer. Düşük pH’ın uzun sürmesi, lifleri parçalayan mikroorganizmaların faaliyetini ve rumen duvarının bütünlüğünü olumsuz etkileyebilir. Subklinik asidozun besici açısından güçlüğü, belirgin bir hastalık tablosu görülmeden yem tüketiminin dalgalanabilmesi ve canlı ağırlık artışının yavaşlayabilmesidir.
Farklı hızlarda çözünen magnezyum kaynakları içeren pHix-up®, öğün sonrasında oluşan asidi nötralize etmek üzere geliştirilmiştir. Hızlı çözünen fraksiyonlar ilk saat içinde devreye girerken daha yavaş çözünenler bu etkiyi sonraki saatlere yayar.
İspanya’da rumen pH’ı gün boyunca izlendi
Bir yemlemeden sonra alınan tek ölçüm, rumenin günün geri kalanında ne kadar süre düşük pH’a maruz kaldığını göstermez. İspanya’da %45 nişasta içeren rasyonla beslenen 64 danalık denemede, 16 hayvana yerleştirilen rumen içi sensörlerle bu süre izlendi. pHix-up® kullanılan grupta ürün, kuru madde tüketiminin %0,5’i düzeyinde verildi.

Brezilya’da canlı ağırlık ve karkas birlikte değerlendirildi
Brezilya’da 84 Nellore erkek sığırıyla yürütülen çalışmada, %52 nişasta ve %20 nötr deterjan lif (NDF) içeren bir rasyon kullanıldı. Araştırmacılar, kuru madde tüketiminin %0,5’i düzeyinde pHix-up® ilavesini monensinli ve monensinsiz gruplarda karşılaştırdı.

Meksika’da iki farklı besi programı karşılaştırıldı
101 gün süren çalışmada 240 besi düvesine, nişasta oranı %50 olan iki farklı rasyon verildi. Bir programda %10 kaba yemle birlikte virginiamisin ve monensin, diğerinde %6 kaba yemle birlikte pHix-up® ve monensin kullanıldı.

ABD saha çalışmasında stres göstergesi de izlendi
Mısır ağırlıklı rasyonla beslenen 120 sığırda araştırmacılar, uzun süreli stres yanıtının göstergelerinden biri olan kuyruk kılındaki kortizolü ölçtü. Gruplar arasında 56. günde fark görülmezken, 112. günde rasyondaki magnezyum oksit karışımının oranı arttıkça kıl kortizolü azaldı. Böylece aynı göstergenin besinin farklı aşamalarında farklı sonuç verebildiği görüldü.
İşletmede nereden başlamalı?
Besi sonu rasyonunu değerlendirirken nişasta oranı, fiziksel olarak etkili lif miktarı ve tahılın işlenme derecesi birlikte ele alınmalıdır. Özellikle kesif yeme geçişte, günlük kuru madde tüketimindeki dalgalanmaları ve geviş getirme davranışını izlemek, rasyonun sürüde nasıl karşılık bulduğunu anlamaya yardımcı olur. Tamponlayıcı kullanılacaksa miktarı, rasyonun asit yükü ve toplam magnezyum içeriği dikkate alınarak belirlenmelidir.
Kaynaklar · Terresis, pHix-up® | Besi Sığırları teknik sunumu (İspanya pH denemesi). Brezilya: Bethancourt ve ark. (2024). Meksika: Torres ve ark. (2026), ASAS yıllık toplantısında sunulan sözlü bildiri. ABD: Colombo ve ark. (2022), Journal of Animal Science.